Google đang chuẩn bị thực hiện một bước đi chiến lược trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, khi dự kiến sẽ bắt đầu phát triển và sản xuất từ đầu các mẫu smartphone cao cấp tại Việt Nam từ năm 2026. Động thái này đánh dấu mức độ tham gia sâu hơn của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ cao, vượt ra ngoài vai trò lắp ráp truyền thống.

Theo Nikkei Asia, kế hoạch của Google có nhiều điểm tương đồng với chiến lược mà Apple đang triển khai tại Ấn Độ. Cả hai đều phản ánh xu hướng chung của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong việc giảm dần sự phụ thuộc vào Trung Quốc, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và thương mại toàn cầu ngày càng gia tăng.

Việt Nam bước vào khâu “xương sống” của sản xuất smartphone

Nguồn tin cho biết Google sẽ triển khai quy trình New Product Introduction (NPI) cho các dòng Pixel, Pixel Pro và Pixel Fold tại Việt Nam. Trong khi đó, dòng Pixel A ở phân khúc thấp hơn vẫn tiếp tục được phát triển tại Trung Quốc.

NPI được xem là giai đoạn phức tạp và quan trọng nhất trong vòng đời một sản phẩm điện tử, bao gồm thiết kế, thử nghiệm, hiệu chỉnh dây chuyền và chuẩn hóa quy trình sản xuất trước khi thương mại hóa trên quy mô lớn. Việc được tham gia NPI không chỉ thể hiện năng lực kỹ thuật của nhà cung ứng, mà còn quyết định khả năng tiếp cận các đơn hàng sản phẩm mới trong tương lai.

Do đó, việc Google đưa NPI ra ngoài Trung Quốc cho thấy chuỗi cung ứng tại Việt Nam đã đạt độ trưởng thành cao hơn, tiến gần tới vai trò trung tâm trong quá trình phát triển sản phẩm.

Rào cản khi dịch chuyển khỏi Trung Quốc

Dù chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng đã được Google và Apple theo đuổi nhiều năm, việc chuyển các công đoạn cốt lõi ra khỏi Trung Quốc vẫn gặp không ít thách thức. Nguyên nhân chính đến từ hệ sinh thái sản xuất tại Trung Quốc đã quá hoàn thiện, từ nhân lực kỹ thuật lành nghề, linh kiện, cho tới thiết bị chuyên dụng.

Bên cạnh đó, Trung Quốc đang siết chặt xuất khẩu máy móc sản xuất và hạn chế điều chuyển nhân sự kỹ thuật ra nước ngoài. Điều này từng khiến các nhà cung ứng của Apple gặp khó khi mở rộng sản xuất tại Ấn Độ, và cũng là lý do khiến kế hoạch tăng tốc sản xuất smartphone của Google tại Việt Nam trong năm ngoái chưa đạt kỳ vọng.

Triển vọng dài hạn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ

Theo bà Lori Chang, chuyên gia phân tích cấp cao tại Isaiah Research, giai đoạn đầu của quá trình đa dạng hóa thường chỉ dừng ở lắp ráp hoặc sao chép sản xuất. Chỉ khi năng lực kỹ thuật địa phương và hệ sinh thái linh kiện đủ mạnh, các tập đoàn công nghệ mới sẵn sàng đưa NPI ra khỏi Trung Quốc.

Dù vậy, các nguồn tin cho rằng kế hoạch của Google tại Việt Nam vẫn khả thi, khi hãng đã có kinh nghiệm sản xuất hàng loạt smartphone cao cấp và thực hiện một số khâu kiểm chứng tại đây. Trong dài hạn, áp lực từ địa chính trị, thuế quan và chi phí được dự báo sẽ tiếp tục thúc đẩy làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, mở ra thêm cơ hội cho Việt Nam.